Хүүхдийг хэлд орохдоо бэрхшээлтэй байх үгүйг нь хэрхэн уйлж, хашгирч байгаагаас нь урьдчилан мэдэж болох тухай судлаачид бичжээ. Хүүхэд өөртөө тааламжгүй байдлыг илэрхийлж уйлан хашгирч буй нь дотроо олон төрөл байдаг гэнэ. Нялх хүүхдийн уйлж байгаа дуу хэрхэн өөрчлөгдөж буйг тусгай компьютерийн программаар тодорхойлоход нэг хэмнэлтэй авиа удахгүй хоёр хэмнэлтэй тэгснээ гуравтай болон өөрчлөгдөж байдаг аж. Эхний сард нялх хүүхэд хоёр гурван янзын авиагаар уйлахгүй байвал тэр нь хожимдоо ямар нэгэн хэл ярианы хөгжлийн бэрхшээл учирч магадгуйн шинж гэнэ. Жишээлбэл янз бүрийн дуу хоолойгоор уйлдаг хүүхэд хоол идэхийнхээ өмнө хэрхэн өлсөж буйгаа илэрхийлж огцом өөр авиагаар уйлж эхэлбэл хожим нь хэл ярианы хөгжил сайтай хүүхэд болох нь тодорхой. Тиймээс хүүхэд янз бүрийн дуу хоолойгоор хашгирч уйлах нь нэг ёсны өөрийгөө янз бүрээр илэрхийлж чадах чадвартайг харуулж буй ажээ.
Америкийн Норд Калифорни мужийн их сургуулийн судлаачид хүүхдийн хэл ярианы хөгжилд аав нь тун их нөлөөлдөг болохыг тогтоожээ. Тухайлбал, хүүхдэд аавынх нь хэлсэн үг яриа ээжийнхээс нь илүү чухал үүрэг гүйцэтгэдэг болох нь батлагджээ. Тэд судалгаандаа нийт 92 гэр бүлийг хамруулсан байна. Тэдгээр гэр бүл бүгдээрээ 2-3 насны хүүхэдтэй аж. Судалгаандаа ээж аавууд ямар үг өгүүлбэрээр нялх хүүхэдтэйгээ ярьж байгааг нь хүүхдийн хэлд орохдоо хэлж буй үгс өгүүлбэртэй харьцуулан үзжээ. Судалгааны үр дүнд ээжүүд хүүхэдтэйгээ их ярьж, илүү олон асуулт тавьдаг ч харин багачуул маань эцтийнхээ ярианы өнгө аясыг дагаж хэлд ордог болохыг тогтоосон байна. Хэрэв аав нь үг ярианы баялаг сайн байх юм бол хүүхдийн хэлний хөгжил хурдан сайжирдаг гэнэ.
Судлаачид эмэгтэй хүний байгалиасаа заяасан яриасаг байдал нь хэлд орж буй нялх үрсийг "ядраадаг" байж магадгүй гэсэн дүгнэлтэд хүрчээ. Аавууд нялх хүүхэдтэйгээ бага цаг өнгөрөеж цөөн үгээр ярьдаг нь харин бага насны хүүхдүүд тздний хэлэх үгийг анхаарч, төвлөрөн сонсох сэтгэхүйг бий болгодог байж магадгүй гэнэ. Эмэгтэй хүн өдөрт 20.000 үг яриандаа хэрэглэдэг бол эрчүүд түүнээс гурав дахин бага үг хэрэглэдэг байна. Ярианы хурдны хувьд ч мөн л эмэгтэйчүүд давамгай аж. Гэхдээ хүүхэд гурван нас өнгөрөөд ирэхээр ээжийнхээ ярианы хэлбэр рүү шилжиж ээж нар хүүхдийнхээ ярианы "удирдлагыг" гартаа авдаг гэнэ. Тиймээс сургуулийн хүүхдийн ярианы баялаг ээжүүдээс ихээхэн хамаардаг байна.
Хэлд орохдоо хүүхэд аавыгаа дагадаг
Эрдэм шинжилгээний энэхүү энгийн бөгөөд сонирхолтой мэдээлэл нь хүүхдийнхээ хүмүүжилд нөлөөлж болох эцэг хүний өөр нэгэн үүргийг ил гаргаж иржээ. Тиймээс судлаачид "Эх хэл биш эцэг хэл гэж байдаг. Аав нар илүү их яриарай" гэж уриалсан байна.
Аавууд бид энхрий үрстэйгээ илүү их яриж, ойр байх нь таны хүүхдийн ирээдүйд маш их хэрэгтэй байх нь ээ. Залуу ААВуудад ХҮҮХЭДДЭЭ сайн ААВ байхыг хүсье.
Comments